In de tentoonstelling Heiligen & Helden – Sint-Justus, Rubens en de pelgrims worden voor het eerst in 240 jaar twee topstukken herenigd. Het Sint-Justusreliek vindt zijn weg terug naar Zutphen en wordt getoond samen met het bijhorende altaarstuk Het wonder van Sint-Justus van Peter Paul Rubens uit 1636. Deze objecten worden vergezeld door bijzondere bruiklenen uit België en Nederland rondom het thema pelgrimage en verering.
Kostbaar Sint-Justusreliek na 400 jaar tijdelijk terug in Zutphen
In de late middeleeuwen bezat Zutphen belangrijke relieken van de kind-heilige Sint-Justus. Vanwege de Reformatie nam kanunnik Egbert Spitholt de kostbare schedel van de heilige mee naar Antwerpen om deze te bewaren. In zijn testament bepaalde hij dat het reliek zou terugkeren naar Zutphen zodra het katholieke geloof daar werd hersteld. Hoewel dat al in 1815 gebeurde, bleef de schedel in Antwerpen, waar deze sinds 1785 wordt bewaard in de Sint-Carolus Borromeuskerk.
Rubens’ altaarstuk reist voor het eerst naar Nederland
Na Spitholts dood in 1627 ontstond in Antwerpen een Sint-Justuscultus. In opdracht van de Antwerpse uitgever Moretus schilderde de grote Vlaamse meester Peter Paul Rubens in 1636 een groot altaarstuk over het wonderbaarlijke verhaal van Sint-Justus. Dit monumentale werk bevindt zich sinds de negentiende eeuw in het Musée des Beaux-Arts in Bordeaux en reist speciaal voor de tentoonstelling Heiligen & Helden voor het eerst naar Nederland.
Te zien van 18 juli tot en met 15 november 2026.
Bekijk ook de tentoonstelling ‘Heiligen en helden – Iconische foto’s van Eddy Posthuma de Boer’ bij Museum Henriette Polak (te zien vanaf 18 juli).
