Te zien in: Stedelijk Museum Zutphen

Album amicorum met de oudste foto

Dit album amicorum (vriendenboek) van Aarnout Jacobus van Eijndhoven bevat de oudste foto van Nederland uit 1839. Het beroep van Aarnout Jacobus van Eijndhoven (Amsterdam 1805-1861 Zutphen) is niet bekend, maar als amateur-kunstenaar nam hij deel aan diverse tentoonstellingen in Amsterdam en Den Haag in de periode 1830-1833. Waarschijnlijk eind 1831 liet hij een boek zo bewerken dat er een verborgen ruimte ontstond waarin zich meer dan veertig bijdragen uit de jaren tussen 1832 en 1858 bevinden. Het gaat daarbij met name om ‘vriendschaps-gedichten’ en kunstwerkjes in de vorm van aquarellen, tekeningen en borduursels en dus de oudste foto van Nederland. Bekende kunstenaarsvrienden in het ‘boek’ zijn Q. Ver Huell,  H. van de Sande Bakhuysen en A. Schelfhout.

In het Album bevindt zich ook de ‘licht-teekening’ van de Zutphense apotheker Willem Hallegraeff (1799-1870) is op dit moment de oudst bewaard gebleven foto die ooit door een Nederlander is gemaakt in Nederland. De foto is met de hand 25 november 1839 gedateerd, dus drie maanden na de introductie van de fotografie (Parijs, augustus 1839) gemaakt, en wordt hier ‘licht-teekening’ genoemd. We zien een prent van een romantisch tafereeltje van een paartje waarvan de vrouw op een bankje zit bij de ruïne van een oude stads- of kasteelpoort. In het album amicorum bevindt zich ook nog een fotogram, een andere vroege fotografische techniek van een stukje kant.